GRİP AŞISI ZAMANI GELDİ !!!

Grip nedir ?

Gribin etkeni influenza virüsüdür. Solunum yoluyla bulaşan ve özellikle sonbahar sonu, kış ve ilkbahar başında salgınlar yapan bir infeksiyon hastalığıdır.

Her yıl tüm dünyada 500-600 milyon kişi gribe yakalanmaktadır. Bunların 3-5 milyonu gribi ağır geçirmekte ve her yıl gribe bağlı komplikasyonlar nedeniyle 250-500 bin kişi hayatını kaybetmektedir.
Nezleden farkı nedir ?

Nezle, diğer ismiyle soğuk algınlığı, nezle virüslerinin yaptığı, sürekli burun akıntısı, hapşırma, öksürme, gözlerde, boğazda yanma hissiyle seyreden, genellikle hafif ateş, burun akıntısı ve kırgınlık gibi belirtilerle seyreden bir üst solunum yolu infeksiyonudur. Hastalık 3-7 günde kendiliğinden düzelmekte, genellikle hastalık ayakta geçirilmektedir. Grip ise hastayı yatağa düşürecek şiddette şikayetlerle seyreder. Bunlar 40 oC'ye varan yüksek ateş, genel vücut kırgınlığı, şiddetli bel, eklem ve kas ağrıları, baş ağrısı ve aşırı halsizliktir. Grip sonrası gelişen zatürre gribe bağlı gelişen ölümlerin başta gelen nedenidir. Zatürre’ye en sık grip enfeksiyonu sonrası kolayca akciğere ulaşan bakteriler neden olmaktadır ancak grip virüsü de zatürre’ye neden olup ölümcül seyredebilmektedir.
Grip nasıl bulaşır?

Grip de nezle gibi, hasta kişilerin bulunduğu ortamlarda, hapşırma ve öksürme yoluyla, ve virüs bulaşmış ellerle temas (örn.tokalaşma) sonrasında kolaylıkla bulaşır.

Gripte antibiyotik kullanılmalı mı ?

Grip ve benzeri hastalıklarda antibiyotiklerin hiçbir yararı yoktur. Aksine çok ciddi sakıncaları olabilir.

Ne Yapmalı ?

Aşağıdaki durumlardan herhangi birinin görülmesi halinde ve belirtilerin geçmemesi durumunda mutlaka doktora başvurmak gerekmektedir.

·          39 0C'yi geçen ateş

·          Öksürük ve sürekli yada çok kıvamlı balgam

·          Nefes alırken ağrı

·          Devamlı kulak ağrısı

·          Şişmiş lenf bezleri

·          Yutkunurken zorlanma

Gripten korunmada nelere dikkat etmeliyiz?

Solunum yolu hastalıklarının yayılmasında sağlamlardan çok hasta olanların daha dikkatli ve sorumlu davranması gerekir. Hastalar en azından hastalıkları tamamen düzelene kadar başkalarıyla öpüşmemeli, kucaklaşmamalı ve hatta tokalaşmamalıdır. Ayrıca yine hastalar ağız ve burunlarıyla temas ettiklerinde, öksürük hapşırık nedeniyle ellerine sekresyonları bulaştığında ellerini yıkamadan başkalarının kullandığı telefon vb gibi ortak gereçlere temas etmemelidirler. Hastalar ilk 3-4 gün zorunlu değilseler kalabalık ortamlara girmemeli ve evlerinde istirahat etmelidirler.

Korunmada sağlıklı kişiler ise sonbahar-kış aylarında uygun giyim ve beslenmeye dikkat etmeli, kalın-yünlü sıcak giysiler kullanılmalı, terli kalmamalı, bol sebze meyve tüketmelidirler. Vücut direncini düşüren ve kolayca hastalıklara neden olan etkenlerden uzak durulmalı, aşırı yorgunluk, alkol, sigara, az ve düzensiz uyku, düzensiz ve tek yönlü beslenmeden kaçınılmalıdır.

Grip aşısı nedir ?

Gribi ve neden olduğu ciddi komplikasyonları önlemenin tek ve en etkili yolu grip aşısıdır. Grip aşısı genelde her üç Influenza virüsüne karşı bağışıklık sağlayan inaktive (ölü) bir aşıdır ve her yıl tek doz olarak uygulanması önerilmektedir. Grip aşısının uygulanması için en uygun zamanlar Eylül-Ekim-Kasım aylarıdır. Aşı ile koruyuculuk sağlıklı kişilerde %80'lere varmaktadır; yaş ilerledikçe koruyuculuk %50-60'lara inmekle birlikte hastalığın hafif geçirilmesi sağlanmaktadır.

Kimler aşı olmalıdır ?

Gribin yaşamsal risk oluşturduğu ve mutlaka aşılanması önerilenler:
 

1.  65 yaş ve üstündeki kişiler (özellikle huzurevlerinde yaşayanlar)

2. Kronik hastalığı olan kişiler: Kronik kalp, akciğer (bronşit, astım gibi), karaciğer, böbrek hastalığı, şeker hastalığı ve diğer endokrin sistemi hastalığı olanlar,

3. Kronik hastalık dışında bağışıklık sistemleri zayıflamış olan kişiler: Kanserli-lösemili kişiler, bağışıklık sistemi hastalığı olanlar, organ ve kemik iliği nakli yapılan kişiler,

4. Yüksek risk altındaki kişiler ile temas halinde olanlar (sağlık personeli, kreş ve huzurevleri çalışanları; birlikte yaşayan aile bireyleri)

5. Uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve gençler.

6. Gebeler (gebeliğin 3. ayından sonra)
 

Ayrıca 6 aylık veya daha büyük bebeklere de grip aşısı yaptırılması önerilmektedir.


Aşının yan etkileri var mıdır?

Aşı, embriyonlu yumurta kesesinden elde edilmektedir; bu nedenle yumurta allerjisi olanlar kullanmamalıdır. Aşı sonrası nadiren, hafif geçen, nezle benzeri bir tablo oluşabilir. Aşı yerinde kızarıklık ısı artışı, hafif ateş kas ağrıları, kırıklık hissi olabilir, 1-2 günde düzelir. Ateşli hastalığı olanlara, bu iyileştikten sonra aşı önerilir. Gebe kadınlarda 3.aydan sonra ve yenidoğan dönemi bebeklerine aşı yapılabilir.

Grip aşısı nasıl temin edilir ve yapılır ?

Aşı, ticari olarak eczanelerde bulunmaktadır. Recetesiz alınabilir. Fakat bir hekime danışarak yapılması bir çok açıdan faydalıdır. Grip aşısını devlet ödemez. Aşı uygulaması, erişkinlerde omuz kası içine veya cilt altına, 2 .yaşın altındaki çocuklarda uyluğun ön-yan kısmına bir sağlık personeli tarafından yapılmalıdır. Her sene aşı içeriği değiştiğinden o sene üretilen aşı ile aşılanmalıdır. Bu şekilde yapılan aşı, kişiyi 1 yıl kadar gripten korur.

 

Yard. Doç. Dr. Orhan YILDIZ