ERÜ TIP FAKÜLTESİ DEKANI PROF. DR. GÜVEN,
“ZEHİRLENMELERDE PLAZMAFEREZ TEDAVİSİ”Nİ ANLATTI

        Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Tıp Fakültesi Dekanı ve İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Muhammet GÜVEN, “Zehirlenmelerde Plazmaferez Tedavisi” konulu konferans verdi.

        2010-2011 Mezuniyet Sonrası Eğitim Programı çerçevesinde 22 Nisan 2011 Cuma günü Gevher Nesibe Hastanesi Başhekimlik Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen konferansta Prof. Dr. Muhammet GÜVEN, önce zehir, zehirlenme, aferez, plazmaferez ve terapötik plazma değişiminin tanımını yaptı.

        Vücut için kesin olarak zararlı maddelerin zehir, bir kimyasal maddenin organizmaya zarar vermesinin ise zehirlenme olarak tanımlandığını kaydeden Prof. Dr. GÜVEN, “Aferez veya hemaferez; istenilen kan komponentinin alınıp, geri kalanının hastaya veya donöre geri verilme işlemidir. Plazmaferez, hastanın plazmasının alınıp yerine replasman sıvılarının konulması işlemidir. Terapötik plazma değişimi ise, replasman sıvısı olarak allojenik plazmanın kullanıldığı plazma değişimi işlemidir. Terapötik plazma değişiminde patolojik sürecin organizmaya verdiği zarar azaltılır veya bu zarar bir ölçüye kadar geri döndürülür” dedi.

        Günümüzde zehirlenen hastaların yüzde 0,04’ünden daha azında ekstrakorporal (hemodiyaliz, hemoperfüzyon, plasmaferez v.s.) tedavilerin kullanıldığına dikkat çeken Prof. Dr. GÜVEN, “Plazmaferez, olası zararlı veya toksik metabolitleri dolaşımdan uzaklaştırmaktadır. Plazmaferez istenmeyen inaktif kolinesterazı uzaklaştırıp yerine aktif kolinesteraz sağlamaktadır. Plazmaferez sonrası AChE değerlerinde artış olması, plazma kolinesterazın eritrosit kolinesteraz için bir rezerv veya back-up rolüne sahip olduğunu düşündürmektedir. Dışarıdan verilen PChE enziminin, AChE’ın inhibe edildiği OF zehirlenmesinde bu enzimin rolünü üstlenerek gelişebilecek mortalite ve morbiditeyi önlediği fikri bu çalışma ile güçlenmiştir. Plazmaferez ile verilen PChE enziminin, endojen AChE ile yarışarak OF’a bağlanarak OF’ın toksik etkisini önlediği veya azalttığı düşünülmektedir. Özetle, plazmaferez/plazma değişimi, zehirlenmelerde kullanılma potansiyeli olan bir yöntemdir. Yayınların çoğu vaka takdimi veya seri şeklindedir. Zehirlenmelerde RCT yapmak zor olduğundan yüksek düzey kanıt elde etmek güçtür. Kanıtlanmış zehirlenmelerde kullanılmalıdır. Kanıtlanmamış zehirlenmelerde, etkinliği teorik olarak mümkünse kullanılabilir. Plazmaferez zehirlenmenin etkilerini düzeltebilecekse kullanılmalıdır. Mümkün olan en kısa zamanda başlanmalıdır. Klinik düzelinceye kadar devam etmelidir. Ve son söz; plazmaferez son bir şans tedavisi değildir” diye konuştu.

        Çok sayıda öğretim üyesi ve asistan doktor ve öğrencinin katıldığı konferans soru-cevapların ardından sona erdi.